پرواز در بی‌وزنی

یکی از آموزش‌های اصلی فضانوردان پیش از پرتاب به فضا، فعالیت در محیط شبیه‌سازی‌شده گرانش ناچیز است.

اما روش‌های عملی ایجاد شرایط بی‌وزنی و گرانش ناچیز بر روی زمین که حضور و فعالیت انسان هم در آن محیط امکان‌پذیر باشد، چندان زیاد نیست. آنچه که انسان به عنوان وزن حس می‌کند، واقعاً کشش گرانشی زمین نیست؛ بلکه در حقیقت، نیروی عکس‌العمل عمودی سطح زمین بر فرد است. از آنجا که حذف نیروی گرانش زمین عملاً امکان‌پذیر نیست، روش‌های ایجاد شرایط گرانش ناچیز بر روی زمین باید شرایطی مشابه سقوط آزاد فراهم آورند.
 

در این مطالعه، ویژگی شرایط بی‌وزنی، نحوه ایجاد آن و در نهایت، جزئیات پرواز گرانش صفر با هدف شناخت بهتر این نوع پروازها و چگونگی به کارگیری آنها در جهت بهره‌برداری علمی- تحقیقاتی و تجاری مورد بررسی قرار می‌گیرد.

بي‌وزني احساسي است كه فرد در حين سقوط آزاد بدون داشتن وزن ظاهري تجربه مي‌كند. عبارت گرانش صفر اغلب به عنوان يك واژه مترادف با بي‌وزني به كار مي‌رود. بي‌‌وزني در مدار در نتيجه حذف گرانش يا حتي كاهش قابل توجه آن نيست. در حقيقت شتاب ناشي از گرانش در ارتفاع صد كيلومتري نيز تنها سه درصد كمتر از مقدار آن بر روي سطح زمين است؛ به معناي ديگر، شخص ساكن در آن ارتفاع با نرخي تقريباً مشابه فرد نزديك به زمين، شتاب سقوط مي‌گيرد. بي‌وزني در اصطلاح عام به حالتي اتلاق مي‌شود كه شخصي يا جرمي آزادانه سقوط كند؛ اين حالت ممكن است در مدار، فضاي ماوراي جوّ (نواحي دوردست يك سياره، ستاره يا اجرام عظيم ديگر)، يك هواپيما با مانوري منطبق بر يك مسير پروازي سهموي خاص و يا ديگر روش‌ها و چارچوب‌هاي نامتعارف روي دهد.

 

 

دست آوردهاى پروژه امید

ساخت اولین سامانه فضایی بومی جمهوری اسلامی ایران · بومی سازی فناوری فضایی به عنوان قطب مهم مولد دانش و فناوری در سایر صنایع · اقتدار ملی از منظر دستیابی و تسلط به فضا
با توجه به تاكید مقام معظم رهبری مبنی بر بومی‌سازی فناوری‌های راهبردی و در راستای تحقق جنبش نرم افزاری، پروژه امید در صا ایران بعنوان اولین گام عملی كشور در عرصه بومی سازی فناوری فضایی از اسفند 84 آغاز شد.
این پروژه حاصل یك كار جمعی و با بسیج امكانات داخلی كشور شامل بخش‌های مختلف صا ایران، وزارت دفاع و پشتیبانی، شركت‌های خصوصی و امكانات دانشگاه‌ها به ثمر نشست.

* اهداف پروژه ماهواره ملی امید:

از آنجایی كه پروژه امید اولین گام علمی در عرصه بومی سازی فناوری ماهواره بوده است لذا مهمتر و پیچیده تر از دستیابی به یك محصول بومی، ایجاد بسترهای لازم برای این صنعت خواهد بود.
بر این اساس شناسایی صنایع داخلی و ظرفیت‌های موجود در خصوص تجهیزات ساخت، مونتاژ و تست ماهواره و ایجاد بستر فعالیت‌های فضایی در شركت‌های خصوصی بعنوان اهداف بسیار مهم این پروژه بوده است.


* اهداف مهم پروژه امید در راستای بومی سازی صنعت ماهواره:

- شناسایی ظرفیت‌های موجود در خصوص تجهیزات ساخت، مونتاژ و تست ماهواره

- ایجاد بستر فعالیت های فضایی در شركت‌های خصوصی

- ایجاد فضای عملیاتی ساخت و تست ماهواره در تعامل با موشك حامل داخلی


* ماموریت ماهواره امید:

«ماهواره بر سفیر2»

«ماهواره بر سفیر2» دو مرحله ای بوده و در هر مرحله از موتورهای جداگانه استفاده شده است.

بخش محموله نیز بر روی مرحله دوم نصب می شود، محموله متشکل از ماهواره، آداپتور و فیرینگ می باشد.

فیرینگ پوشش محافظ دو تکه ای می باشد که بر روی مرحله دوم نصب شده و ماهواره را در بر می گیرد و از آن در برابر شرایط نامساعد محیطی محافظت می نماید، این پوشش به محض خروج از جو باز شده و جدا می گردد. طول «ماهواره بر سفیر2»در حدود 22 متر، قطر آن 1 / 25 متر و وزن آن بیش از 26 تن می باشد.

«ماهواره بر سفیر2»اولین حامل ماهواره ساخت ایران است و با پرتاب موفق آن، توانایی کشور در قراردادن محموله های سبک در مدار پایین زمین به اثبات می رسد .

ماموریت سفیر قراردادن ماهواره امید به وزن حدود27 کیلوگرم در مداری به ارتفاع حضیض 250 کیلومتر می باشد .

سابقه فنی :

ارسال محموله به فضا معمولاً با موشک های غول پیکر انجام می شود و تنها مراکزی می توانند وارد این مقوله شوند که ساختار کارشناسی و فناوری لازم را دارا باشند، پرتاب «سفیر امید» با اینکه پله اول در این مسیر می باشد، لاکن پرتاب یک ماهواره بر 26 تنی جهت قراردادن یک ماهواره در مدار بیضوی 530-250 کیلومتری می باشد .